Stori Oes

Alfred Russel Wallace

Alfred Russel Wallace

Ganwyd Alfred Russel Wallace ym Mrynbuga ar 8 Ionawr 1823, a symudodd i Henffordd pan oedd yn 5 oed. Daeth addysg ffurfiol Wallace i ben pan adawodd yr ysgol yn dair blwydd ar ddeg. Pan gafodd tad Wallace swydd yn y llyfrgell leol, defnyddiodd hyn fel cyfle i addysgu ei hun.

Pan oedd Wallace yn 18 oed, dechreuodd weithio gyda'i frawd William a wnaeth ei hyfforddi ym maes tirfesur, nes i Wallace gael swydd addysgu ym Mhrifysgol Caerlŷr. Yma cwrddodd â Henry Bates a wnaeth ei gyflwyno i fyd botaneg a chasglu trychfilod, ac yn nes ymlaen yn ei oes aeth ymlaen i deithio gyda Wallace i'r Amason ar eu halltaith gyntaf, gan ddod yn ffrind gydol oes.

Tyfodd diddordeb Wallace yn y byd naturiol yn helaeth ac roedd ganddo awydd anniwall i ddysgu a darganfod a wnaeth ei sbarduno i fod yn un o feddylwyr esblygiadol gorau'r 19eg ganrif a gwneud cyfraniadau enfawr i wyddoniaeth a datblygu damcaniaeth esblygiadol.

Trwy fforio helaeth Wallace o Faleisia, Indonesia a'r Amason daeth i fod y prif arbenigwr ar ddosbarthiad daearyddol rhywogaethau.

Ond ble dechreuodd y cyfan?

Treuliodd Wallace 5 mlynedd yn unig o'i oes yng Nghastell-nedd. Fodd bynnag, yr amser a dreuliodd yma a newidiodd oes Wallace am byth a'i arwain i fod yn naturiolwr mawr.

Cewch wybod mwy am Lwybr Alfred Russel Wallace lle gallwch ddilyn yr ôl troed enwog hwn.

Natural History Museum